ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΣ ΕΜΠΕΙΡΙΣΜΟΣ

Μια ειδοποιός διαφορά της Γνωσιακής Συμπεριφορικής Θεραπείας σε σχέση με άλλες ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις είναι ότι πρόκειται για μια ερευνητική συνεργασία μεταξύ 》»συμμάχων» που αποσκοπεί στο τέλος της θεραπείας ο θεραπευόμενος να έχει καταστεί θεραπευτής του εαυτού του. Είναι αναγκαίο ο θεραπευτής και ο θεραπευόμενος να ανταλλάσσουν απόψεις για τους θεραπευτικούς στόχους και τις δυνατότητες της ΓΣΘ να προσπαθούν μαζί για το καλύτερο και να συμπληρώνουν ο ένας τον άλλο. Αυτά πρέπει  να βασίζονται σε μια σχέση αλληλοκατανόησης και ισότιμης συνεργασίας στα πλαίσια του «συνεργατικού εμπειρισμού»(collaborativeempiricism).

Σύμφωνα με τον AaronT.Beck (θεμελιωτή της Γνωσιακής Συμπεριφορικής Θεραπείας) στη διαδικασία του συνεργατικού εμπειρισμού, ο θεραπευτής και ο θεραπευόμενος, ως ισότιμοι συνεργάτες, δουλεύουν επίμονα μαζί προκειμένου να προσδιορίσουν στόχους, να επινοήσουν μια ατζέντα για κάθε θεραπευτική συνεδρία και να συγκεντρώσουν συστηματικά αποδείξεις υπέρ ή κατά των πεποιθήσεων του  θεραπευόμενου. Ο συνεργατικός εμπειρισμός συνίσταται σε μια κοινή προσπάθεια με τη μέθοδο δοκιμής και πλάνης που σκοπεύει στην ανακάλυψη, τον έλεγχο και  τελικά την τροποποίηση των δυσλειτουργικών γνωσιακών κανόνων που κυβερνούν τη συμπεριφορά του ασθενή, δημιουργούν προσωπικά αδιέξοδα και συμβάλλουν στην ψυχική διαταραχή.Οι 2 άνθρωποι στη Γνωσιακή  Συμπεριφορική Θεραπεία συνεργάζονται σε μια ατμόσφαιρα συνεχών «διαπραγματεύσεων», δοκιμών και πειραματισμών.

Η σχέση «συμμαχίας» και αλληλοκατανόησης που διαμορφώνεται παραπέμπει  στη θεωρία του Kelly για το  θεραπευόμενο και το θεραπευτή ως «πρακτικούς επιστήμονες» (1955) με τη διαφορά να εστιάζεται κυρίως στην πείρα. Συγκεκριμένα, ο «αρχάριος ερευνητής»  (θεραπευόμενος),ο οποίος εκτελεί το πείραμα έχει τη διάθεση να αντιμετωπίσει τα προβλήματά του και κατέχει το υλικό της έρευνας (εμπειρίες της ζωής του).Είναι όμως άπειρος σε σχέση με την επιστήμη της έρευνας και αυτό έχει ως επακόλουθο να μην ευοδώνονται οι θεραπευτικές του προσπάθειες και να προσφεύγει στον «έμπειρο ερευνητή» (θεραπευτή), ο οποίος παίζει το ρόλο του επιτηρητή.Αυτός ο επιτηρητής είναι επαγγελματίας,πιο ειδικός από τον άπειρο ερευνητή στον έλεγχο της θεωρίας. στις ερευνητικές διαδικασίες και στρατηγικές,στην αξιολόγηση του υλικού και των δεδομένων της έρευνας. Εναλλακτικά, η σχέση αυτή μπορεί να περιγραφεί ως σχέση οδηγού-ορειβάτη με τον ορειβάτη να έχει τη διάθεση να ανέβει στο βουνό και τον οδηγό να του δείχνει τον δρόμο.

Κατά τη διάρκεια της Γνωσιακής Συμπεριφορικής Θεραπείας ο υποθετικός κόσμος του θεραπευόμενου  αλληλεπιδρά με αυτόν του θεραπευτή και ο μοναδικός συνδυασμός αυτών των δύο προσδιορίζει τη διάρκεια και τη τροχιά της θεραπευτικής διαδικασίας.Στο τέλος της διαδικασίας αυτής,ο θεραπευόμενος έχει εφοδιαστεί με τα κατάλληλα εργαλεία ώστε να έχει την ικανότητα να τα καταφέρνει στις δυσκολίες μόνος του,έχοντας πλέον καταστεί θεραπευτής του εαυτού του.

Δημήτρης Βαλαβάνης

Recommended Posts